Op de Slachthuissite in Antwerpen ontstaat een groene publieke ruimte die uitnodigt tot sporten, spelen en ontmoeten. De lokale flora en fauna worden versterkt door het groen aan te laten sluiten op de natuur rondom het gebied. Inwoners van Antwerpen zijn in een participatietraject betrokken bij het ontwerp.
Het aantal bewoners van de Slachthuiswijk zal in de komende jaren toenemen. Na de sluiting van de stedelijke slachterijen herontwikkelt de Stad Antwerpen het gebied tot een nieuwe autoluwe stadswijk met ongeveer 2000 woningen. Met de aanleg van bijna vier hectare groene publieke ruimte kunnen de bewoners dagelijks ‘echte natuur’ in hun wijk ervaren. Het wijkgroen wordt zoveel mogelijk aangesloten op omringende groengebieden, waardoor de wijk ook een leefgebied voor vogels, dagvlinders en bijen wordt. Het overvloedige groen zorgt daarnaast voor een aangenaam woonklimaat door vermindering van hittestress, wind en geluid. Bovendien zorgt al het groen ook voor een mooie leefomgeving.
Historie
In 1811 werd ten noorden van Antwerpen een nieuwe haven gegraven. Met de vrijgekomen aarde werd het overstromingsgebied opgehoogd, en op die dam ontstond de wijk. Vanaf het midden van de 19e eeuw voegden vijftig kleine slachterijen uit de binnenstad zich samen in het moderne en hygiënische gemeentelijke slachthuis. In 2006 sloot het slachthuis. Na het sluiten van het gemeentelijk slachthuis heeft de AP Hogeschool intrek genomen in een deel van de hallen en deze omgebouwd tot campus met high-tech laboratoria.
1/3
Ontworpen met de buurt
Om de verschillende huidigen en toekomstige inwoners te betrekken vond van augustus 2020 tot eind 2022 een uitgebreid participatietraject plaats over de publieke ruimte, met online enquêtes, activiteiten voor kinderen en hun ouders, wijkwandelingen met het ontwerpteam, focusgesprekken met jongeren, de lokale horeca en moeilijker bereikbare bewoners in de wijk, een werkatelier en dialoogmarkt. Ongeveer 600 inwoners deden in totaal 731 keer mee, onder wie 208 kinderen.
Waterhuishouding
Naast al het groen is water een belangrijk onderdeel in het nieuwe ontwerp. De waterstudie toont aan wat er nodig is om het regenwater in en rondom de wijk duurzaam op te vangen, te hergebruiken en in de bodem te laten dringen. Hierin zijn de waterspeeltuin aan de Kalverstraat en de watertuin aan de Moeke Bitterpeeënstraat van groot belang.
Vetten Osplein
Het Vetten Osplein is de huiskamer van de wijk. Het intieme plein wordt omzoomd door bomen en biedt ruimte aan buurtevenementen en markten. Op het plein ligt een speelfontein.
Cafés en restaurants met terrassen omranden het plein, die uitkijken op het evenementengedeelte, de speelfontein en de basketbalhoepel.
Het plein biedt volop zitgelegenheden voor jong en oud. De houten zitbanken zijn verwerkt in een groene buffer die de rijweg op afstand houdt.
De autoluwe buurt krijgt een fijnmazig netwerk van voet- en fietspaden, de Dam-route, dat alle speel-, sport- en verblijfsplekken verbindt. Vanaf het plein loopt de route door buurtpark Kalverwei.
Kalverwei
De Kalverwei is het groene buurtpark van de wijk. De heuvel aan de Slachthuislaan dempt het verkeersgeluid.
Verschillende landschappelijk ingerichte speel- en sportplekken worden geconcentreerd in het centrale parkdeel. De speeltoestellen in de Kalverwei zijn uitgewerkt met kinderen uit de wijk.
Dankzij de concentratie van speel- en sportplekken in het centrale parkdeel is er voldoende vrij te gebruiken parkruimte beschikbaar voor recreatie en ontmoeting.
De paden die deel uitmaken van de Dam-route kenmerken zich door een blaadjesmotief dat refereert aan de bomen in de omgeving. Ook zijn er sport- en spelaanleidingen in het pad geïntegreerd zoals een hinkelpad, een balanceerlijn en een hardloopbaan.
Karaktervolle deelruimtes
De kracht van de Slachthuiswijk is de diversiteit aan karaktervolle deelruimtes. In de eerste fase zijn de Lange Lobroekstraat, het Vetten Osplein en de Kalverstraat gerealiseerd. Hierna worden het Pieter Densplein en de Moeke Bitterpeeënstraat verder uitgewerkt.
1/6
Pieter Densplein
Ook dit plein is autovrij en biedt een afwisselend verharde en groene open ruimte voor verblijven, spelen en sport voor alle leeftijden. Het middenterrein bestaat afwisselend uit kleine boompleintjes met daartussen grasweides met bomen.
Moeke Bitterpeeënstraat
De Moeke Bitterpeeënstraat is een verstilde watertuin en een oase van rust in de wijk. De tuin staat vol met bijzondere (water)planten waardoorheen wandelroutes lopen. Deze watertuin is een speelplek voor jonge kinderen met zitplekken voor ouders en studeerplekken voor de studenten van de hogeschool.
Fotografie door Aiste Rakauskaite
